Với nhóm 8–16 người nghỉ villa Tà Đùng, một thực đơn BBQ vừa đủ thường tính khoảng 250–300 gam thịt cá sống cho mỗi người lớn, nửa mức đó cho trẻ em, cộng một lượng rau củ nướng và rau ăn kèm ngang hoặc nhiều hơn thịt, và một món nóng có nước cho người lớn tuổi, trẻ nhỏ. Đây là ví dụ giả định theo kinh nghiệm tổ chức tiệc, không phải định mức cứng; nhóm ăn khoẻ hay có nhiều thanh niên thì tăng lên.
Bài này giúp trưởng nhóm đi chợ một lần cho đúng: không thừa hai ký thịt phải chở về, không thiếu rau lúc giữa tiệc. Cách tính áp dụng được cả khi nhóm tự mang đồ lẫn khi đặt set qua chủ nhà, để biết set đã đủ cho nhóm mình chưa.
Vì sao ở villa trên đồi, nhóm thường ăn ít thịt hơn dự tính
Kinh nghiệm chung của người hay tổ chức tiệc nướng là lượng mua luôn nhiều hơn lượng ăn. Ở villa trên đồi còn rõ hơn: nhóm thường ăn trưa trên đường, tới nơi lại ăn vặt, uống cà phê ngắm hồ, nên tới bữa tối đã không quá đói. Trời lạnh dần làm người ta thèm món nóng có nước hơn là ăn tiếp xiên thịt nướng đã nguội trên dĩa.
Thêm nữa, thịt nướng than ngoài trời ra món chậm. Một bếp nướng gia đình chỉ nướng được vài xiên một mẻ, mỗi mẻ mười, mười lăm phút. Với nhóm mười sáu người, thực tế là mọi người ăn rải rác trong hai tiếng chứ không ngồi ăn cùng lúc như bữa cơm. Rau củ, bắp, khoai, bánh mì lấp khoảng trống giữa các mẻ thịt.
Vì vậy, thay vì tăng thịt cho "chắc ăn", hãy tăng món ăn kèm dễ no, để được lâu và mang về được nếu thừa: khoai lang, bắp, bánh mì, xôi, mì gói cho bữa sáng hôm sau.
Bảng tính nhanh theo số người
Bảng dưới là ví dụ giả định cho một bữa tối BBQ, chưa tính bữa sáng. Thịt cá tính theo khối lượng sống, đã gồm cả xương ở những món như cánh gà, sườn.
| Nhóm | Thịt, cá sống | Rau củ nướng | Rau ăn kèm, rau thơm | Tinh bột kèm |
|---|---|---|---|---|
| 8 người lớn | khoảng 2–2,5 kg | khoảng 2 kg | 1–1,5 kg | 8 bắp, 1,5 kg khoai, bánh mì hoặc xôi |
| 6 người lớn + 4 trẻ | khoảng 2–2,3 kg | khoảng 2 kg | khoảng 1 kg | 8 bắp, 1,5 kg khoai, cơm nắm cho trẻ |
| 12 người lớn | khoảng 3–3,5 kg | khoảng 3 kg | 1,5–2 kg | 12 bắp, 2 kg khoai, bánh mì |
| 12 người lớn + 4 trẻ | khoảng 3,5–4 kg | khoảng 3,5 kg | khoảng 2 kg | 14–16 bắp, 2,5 kg khoai, bánh mì, xôi |
Con số trên giả định nhóm có thêm một nồi lẩu hoặc canh nóng. Bỏ món nước thì cộng thêm khoảng một phần năm lượng thịt. Nhóm thuê cả hai villa thường có hai bếp nướng, nên chia đồ sống làm hai khay riêng ngay từ lúc sơ chế.
Nếu ở hai đêm, đừng mua đồ cho cả hai buổi tối ngay từ thành phố. Đồ sống giữ trong tủ lạnh gia đình tới tối thứ hai đã mất tươi, lại chiếm chỗ. Hợp lý hơn là mua đủ cho đêm đầu, đêm sau đặt thêm qua chủ nhà hoặc ghé chợ gần nhất mua cá, gà trong ngày, vừa tươi vừa có dịp đi một vòng xem chợ vùng cao.
Chọn món theo nhóm người ăn
Người lớn trẻ, nhóm bạn. Ưu tiên ba nhạy, sườn, ba chỉ heo, gà đồi chặt miếng, cá hồ nướng giấy bạc, kèm rau rừng, muối ớt xanh. Họ thích món đậm, cay, ăn chậm cùng đồ uống.
Trẻ nhỏ. Xúc xích, thịt viên, cánh gà ướp mật ong không cay, bắp nướng, khoai lang. Nướng phần trẻ trước, lúc trời còn sáng, để trẻ ăn sớm và đi tắm sớm.
Ông bà, người lớn tuổi. Thịt mềm, thái mỏng, ít mỡ cháy; cá hấp hoặc nướng giấy bạc; một bát canh hoặc cháo nóng. Món nướng than cháy xém dai không hợp răng yếu.
Người ăn chay. Nấm đùi gà, đậu hũ ép, cà tím, bí ngòi, ớt chuông, bắp; nướng trên vỉ riêng hoặc giấy bạc, không chung vỉ với thịt mỡ.
Người lái xe sáng hôm sau. Người phải cầm lái đường đèo dốc lúc trả phòng nên ăn uống điều độ, hạn chế đồ uống có cồn từ tối và đi ngủ sớm hơn. Chuẩn bị riêng cho họ trà, nước trái cây là cách nhóm chăm cho người lái.
Người kiêng hải sản, dị ứng. Hỏi trước danh sách dị ứng. Tôm mực rất dễ dính dầu mỡ, vỉ nướng chung; ai dị ứng nặng thì nướng phần họ trên vỉ sạch, đầu buổi.
Chuỗi món theo thứ tự lên bếp
Thứ tự nướng quyết định nhiều hơn số lượng: món đúng lúc thì nhóm thấy đủ, món dồn một lúc thì nguội và bỏ dở.
- Rau củ chín chậm (khoai lang, bắp) bọc giấy bạc, vùi cạnh than ngay khi than vừa đỏ; một tiếng sau là chín.
- Món cho trẻ: xúc xích, thịt viên, cánh gà nhỏ.
- Rau củ chín nhanh: nấm, cà tím, đậu bắp, ớt chuông, phết chút dầu.
- Thịt mỏng, xiên: ba chỉ, bò cuộn nấm, thịt xiên sả.
- Món dày cần lửa ổn định: sườn, đùi gà, gà đồi chặt miếng to, cá nguyên con bọc giấy bạc.
- Cuối cùng: bánh mì nướng, nướng lại phần còn thừa, trái cây nướng như chuối, dứa nếu nhóm thích món ngọt.
Song song bếp nướng, một nồi lẩu hoặc canh nóng đặt trong bếp villa, nấu bằng bếp ga, mang ra bàn lúc trời bắt đầu lạnh, khoảng bảy giờ tối.
Theo thứ tự này, người đứng bếp không bị dồn việc, than được dùng hết mỗi giai đoạn nóng nhất, và bàn ăn lúc nào cũng có món vừa ra lò thay vì một núi thịt nguội dần dưới gió đồi.
Ước lượng than, đá và đồ uống
Than là phần khó ước nhất vì phụ thuộc gió và loại bếp. Theo kinh nghiệm chung, một bếp nướng gia đình cỡ trung cần vài ký than cho hai tiếng nướng liên tục; gió đồi mạnh thì tốn hơn. Nếu villa đã chuẩn bị sẵn, việc của nhóm là báo trước số người và dự định nướng lâu hay nhanh để chủ nhà ước cho đủ. Đừng đốt hết than ngay từ đầu; giữ một phần để thêm dần.
Đá lạnh tính riêng cho hai việc: giữ đồ sống trên đường đi và làm lạnh đồ uống. Trên đường, thùng đá cần đá đủ phủ kín đáy và mặt trên hộp thịt. Tới nơi, đồ sống vào tủ lạnh, còn đá chuyển sang ướp đồ uống. Mùa lạnh, đồ uống để ngoài hiên ban đêm cũng đã khá mát.
Nước uống cần nhiều hơn tưởng: người nướng đứng cạnh than nóng mất nước nhanh dù trời lạnh. Nên có nước lọc đóng bình lớn, trà nóng pha bằng ấm siêu tốc trong bếp, và hạn chế để đồ uống có cồn là thứ duy nhất trên bàn.
Khi đặt set BBQ: đối chiếu set với nhóm mình
Nhiều villa quanh hồ nhận đặt set BBQ với các món như gà đồi, heo rẫy, hải sản, rau sạch. Khi chủ nhà gửi gợi ý set, hãy đối chiếu với bảng tính ở trên: set ghi "cho 8 người" có bao nhiêu ký thịt, có rau củ nướng không, có tinh bột kèm không, có món nước không. Mỗi nơi hiểu "một set" một kiểu.
Báo rõ thành phần nhóm: bao nhiêu trẻ, bao nhiêu người lớn tuổi, ai ăn chay, ai dị ứng, ai không ăn cay. Chủ nhà nắm thông tin này thì chuẩn bị gà ướp riêng không ớt cho trẻ, rau riêng cho người ăn chay. Hỏi luôn set đã gồm than, gia vị, nước chấm chưa, để khỏi mang trùng.
Nhóm có thể kết hợp: đặt phần thịt đặc trưng như gà đồi, heo rẫy qua chủ nhà vì họ có mối quen, còn mang theo đồ cho trẻ và gia vị quen tay. Cách này vừa có món địa phương vừa đỡ phải chở quá nhiều đồ sống suốt đường dài.
Danh sách đi chợ mẫu cho 12 người
Danh sách ví dụ giả định cho 10 người lớn và 2 trẻ, một bữa tối BBQ và một bữa sáng đơn giản. Điều chỉnh theo khẩu vị nhóm.
- Thịt cá: khoảng 1 kg ba chỉ, 1 kg sườn hoặc nạc vai, 1 con gà đồi chặt miếng, 2–3 con cá hồ cỡ vừa, 500 g xúc xích cho trẻ.
- Rau củ nướng: 10 bắp, 2 kg khoai lang, 500 g nấm, 3 trái cà tím, ớt chuông, đậu bắp.
- Rau ăn kèm: xà lách, rau thơm, dưa leo, cà chua, rau rừng nếu mua được ở địa phương.
- Món nước: một nồi lẩu nấm hoặc canh chua cá, kèm bún hoặc mì.
- Gia vị: muối ớt xanh, muối tiêu chanh, sả, tỏi, mật ong, sốt ướp, dầu ăn, chanh.
- Bữa sáng: bánh mì, trứng, mì gói, cà phê, sữa cho trẻ, trái cây.
- Khác: giấy bạc, que xiên, giấy lau, túi rác, đá viên.
Phần thừa của buổi tối như thịt nướng nguội, rau củ có thể thành bữa sáng: bánh mì kẹp thịt nướng, mì xào rau. Nhớ cất vào tủ lạnh trước khi đi ngủ, không để qua đêm ngoài bàn.
Trước khi rời thành phố, chụp lại danh sách và chia cho hai người cùng đi chợ. Một người lo phần thịt cá và đá, một người lo rau củ, gia vị, đồ khô. Chia như vậy vừa nhanh vừa ít khi trùng món, và khi tới villa mỗi người biết phần mình cần cất vào đâu.
Gia vị và nước chấm: phần nhỏ quyết định bữa nướng
Hai nhóm mua cùng một loại thịt, bữa nướng có thể ngon dở khác hẳn chỉ vì phần ướp và nước chấm. Với đồ nướng than ngoài trời, nên ướp từ nhà, trước ít nhất vài tiếng, cho vào hộp kín và giữ lạnh suốt đường. Ướp ở villa cũng được nhưng mất thời gian, và gia vị mua ở vùng cao không phải lúc nào cũng đủ loại.
Mỗi loại thịt hợp một kiểu ướp. Ba chỉ, nạc vai hợp sả, tỏi, mật ong, nước mắm, tiêu. Gà đồi thịt chắc, thơm sẵn, chỉ cần muối, tiêu, sả, lá chanh, ớt; ướp quá nhiều đường dễ cháy đen ngoài mà trong chưa chín. Cá hồ nướng giấy bạc với hành, gừng, thì là, chút dầu; không ướp lâu vì cá bở. Rau củ chỉ cần phết dầu, rắc muối, nướng xong mới thêm mỡ hành.
Nước chấm nên có ít nhất ba loại cho nhóm đông: muối ớt xanh chanh cho gà, cá; nước mắm tỏi ớt hoặc tương cho thịt heo; một loại không cay cho trẻ như sốt mè, tương ngọt. Pha sẵn trong lọ có nắp, mang từ nhà, đỡ phải tìm chanh, ớt lúc trời đã tối. Một nắm lá é, rau thơm mua ở chợ địa phương thêm vào bàn làm bữa nướng có hương vị vùng cao rõ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi người lớn ăn khoảng bao nhiêu thịt khi đi BBQ?
Theo kinh nghiệm tổ chức tiệc, khoảng 250 tới 300 gam thịt cá sống mỗi người lớn là vừa nếu có thêm rau củ, tinh bột và một món nước. Đây là ví dụ giả định; nhóm thanh niên ăn khoẻ hoặc không có món nước thì tăng lên một chút.
Trẻ em nên ăn món nướng gì?
Các món mềm, không cay, chín đều như xúc xích, thịt viên, cánh gà nhỏ ướp mật ong, bắp và khoai nướng. Nên nướng phần trẻ trước để trẻ ăn sớm. Cắt nhỏ, kiểm kỹ xương cá và để nguội bớt trước khi đưa trẻ.
Nhóm 16 người thuê hai villa thì nên nướng chung hay riêng?
Có thể ăn chung một bàn dài nhưng nướng bằng hai bếp để đồ ra kịp. Chia đồ sống thành hai khay từ lúc sơ chế, mỗi bếp một người đứng chính. Như vậy không ai phải chờ quá lâu và than không bị đốt quá tải ở một chỗ.
Có nên thêm món nước vào tiệc BBQ không?
Nên, nhất là ở vùng cao đêm lạnh. Một nồi lẩu hay canh nóng giúp người lớn tuổi, trẻ nhỏ ăn được, giữ ấm cả nhóm và giảm lượng thịt nướng cần mua. Món nước nấu bằng bếp ga trong bếp villa, mang ra khi trời tối hẳn.
Đồ ăn thừa sau tiệc xử lý thế nào?
Gom vào hộp kín, cất tủ lạnh ngay khi tiệc tàn, không để ngoài bàn qua đêm. Sáng hôm sau hâm nóng kỹ hoặc làm bánh mì kẹp, mì xào. Phần không dùng nữa bỏ vào túi rác buộc kín để không thu hút kiến, chó mèo và thú hoang quanh đồi.
Đặt set BBQ của villa có cần mang thêm gì không?
Nên hỏi set đã gồm những gì: thịt bao nhiêu, rau củ, tinh bột, gia vị, nước chấm, than. Phần thiếu thì mang thêm, thường là đồ riêng cho trẻ, gia vị quen tay, đồ uống. Báo trước dị ứng, người ăn chay để chủ nhà chuẩn bị riêng.
