Dọn dẹp sau tiệc BBQ ở villa trên đồi gồm bốn việc nên làm ngay trong đêm: dập tắt than và lửa trại, cất đồ ăn thừa vào tủ lạnh, gom rác vào túi buộc kín để đúng chỗ, và hạ âm thanh từ khoảng chín, mười giờ tối. Phần rửa vỉ, lau bàn, xếp ghế có thể để sáng hôm sau, nhưng bốn việc kia mà để qua đêm thì kiến, chó mèo hoang, gió đêm và hàng xóm sẽ nhắc thay chủ nhà.
Villa nguyên căn cho khách sự riêng tư, nhưng không có nghĩa là xung quanh không có ai. Trên đồi quanh hồ Tà Đùng có villa khác, nhà dân, rẫy cà phê, và âm thanh đi rất xa trên mặt nước yên. Bài này là cách để nhóm vui trọn vẹn mà vẫn được chủ nhà muốn đón lại lần sau.
Bốn việc làm ngay khi tiệc tàn
Thứ tự dưới đây đi từ việc nguy hiểm nhất tới việc ảnh hưởng người khác; mười lăm phút cả nhóm cùng làm là xong.
- Lửa và than: ngừng thêm than, củi từ trước; tưới nước, đảo, tưới lại tới khi tro nguội; đóng nắp, cửa gió bếp nướng nếu có.
- Đồ ăn: gom thịt nướng thừa, rau, nước chấm vào hộp kín, cất tủ lạnh; đồ không giữ được thì bỏ vào túi rác.
- Rác: thu vỏ chai, lon, giấy bạc, que xiên, khăn giấy; buộc kín túi, để đúng chỗ chủ nhà chỉ, không để ngoài sân qua đêm.
- Âm thanh và ánh sáng: tắt loa, hạ giọng, tắt bớt đèn sân chiếu ra ngoài; ai còn muốn ngồi thì vào phòng khách đóng cửa.
Mười lăm phút này nhẹ hơn nhiều so với một tiếng dọn buổi sáng, khi đồ ăn đã thu hút kiến, mỡ đã đông cứng trên vỉ, và rác đã bị chó mèo bới tung khắp sân.
Một mẹo nhỏ: ngâm vỉ nướng vào chậu nước ấm có chút nước rửa chén ngay khi vỉ vừa nguội bớt. Qua một đêm, mỡ và vụn cháy bong ra gần hết, sáng hôm sau chỉ cần cọ nhẹ. Chia việc từ đầu buổi tiệc, ai lo phần nào lúc tàn, sẽ đỡ cảnh mọi người cùng ngồi nhìn nhau khi đống chén dĩa đã chất cao.
Rác trên đồi: vì sao phải buộc kín và mang theo một phần
Ở vùng đồi gần rẫy và rừng, mùi đồ ăn thu hút động vật nhanh hơn ở phố: kiến, chuột, chó mèo thả rông, đôi khi chim, sóc. Một túi rác để mở ngoài hiên qua đêm thường thành bãi rác vương vãi lúc sáng. Buộc kín, đặt vào thùng có nắp hoặc trong nhà kho theo chỉ dẫn của chủ nhà là việc đơn giản nhất.
Thu gom rác ở các xã vùng cao không dày như ở thành phố; xe rác có khi chỉ đi theo lịch vài lần mỗi tuần, có nơi chủ nhà phải tự mang rác ra điểm tập kết xa. Mỗi đoàn khách để lại vài túi rác lớn là một gánh nặng cho chủ nhà và cho môi trường quanh hồ. Mang về những thứ có thể mang, như vỏ chai thuỷ tinh, lon, hộp nhựa sạch, là cách khách góp phần giữ đồi sạch.
Phân loại sơ bộ giúp mọi thứ gọn hơn: một túi cho rác hữu cơ (đồ ăn thừa, vỏ trái cây), một túi cho chai lon, một túi cho rác khác. Rác hữu cơ có nơi chủ nhà ủ làm phân cho vườn; hỏi trước để không bỏ lẫn giấy bạc, que xiên vào đó.
Mua ít đồ dùng một lần ngay từ đầu cũng là cách giảm rác: villa đã có chén dĩa, ly, đũa thì không cần mang dĩa giấy, ly nhựa. Một bao đá, một thùng nước bình lớn thay cho hàng chục chai nhỏ cũng bớt được cả túi rác.
Âm thanh trên đồi đi xa hơn người ta nghĩ
Mặt hồ yên là "loa" tự nhiên. Ban đêm không có tiếng xe cộ, âm thanh từ một bãi cỏ trên đồi có thể vọng qua mặt nước tới nhà dân ở đồi bên. Tiếng hát hò, tiếng loa bass, tiếng cười lớn nghe rõ hơn nhiều so với cùng mức đó ở phố.
Hàng xóm dậy sớm. Người làm rẫy, làm vườn quanh vùng thường dậy từ rất sớm. Buổi tối của khách là đêm khuya của họ.
Villa bên cạnh có thể có trẻ nhỏ. Hai villa sát nhau mà một nhóm hát tới nửa đêm thì nhóm kia, có thể là một gia đình có em bé, không ngủ được.
Mốc giờ hợp lý. Nhiều villa có quy định giờ yên tĩnh trong nội quy; nếu không có, khoảng chín, mười giờ tối là lúc nên hạ âm lượng, chuyển vào trong nhà, đóng cửa.
Tiếng xe và cửa xe lúc khuya. Nhóm về muộn hoặc ra xe lấy đồ lúc nửa đêm: đóng cửa xe nhẹ, không bấm khoá kêu bíp liên tục, không nổ máy ngồi nói chuyện ngoài sân.
Loa nhỏ, hướng vào trong. Nếu muốn nghe nhạc ngoài sân, dùng loa nhỏ, đặt quay vào nhà chứ không quay ra phía hồ, âm lượng vừa đủ cho nhóm ngồi quanh.
Ánh sáng ban đêm và bầu trời sao
Một trong những điều khách thích ở villa trên đồi quanh hồ là bầu trời đêm tối, sao rõ, xa ánh đèn phố. Chính vì vậy, đèn sân pha rọi thẳng ra ngoài vừa làm mất cảnh đó của nhóm mình, vừa chiếu sang villa bên cạnh và nhà dân. Khi tiệc đã xong, tắt bớt đèn sân, chỉ giữ đèn lối đi.
Đèn pin công suất lớn rọi xuống đồi hay ra mặt hồ cho vui cũng có thể làm phiền người đánh cá đêm, người nuôi cá lồng trên hồ. Đèn đội đầu nên hướng xuống chân khi đi lại ngoài sân.
Ánh sáng còn thu hút côn trùng. Đèn sáng ngoài hiên cả đêm gần cửa sổ phòng ngủ là lý do sáng hôm sau trong phòng có nhiều bọ, muỗi. Tắt đèn hiên trước khi ngủ, đóng cửa lưới nếu có, vừa đỡ côn trùng vừa giữ đêm tối cho ai muốn ngắm sao.
Đêm trời quang, sau khi tắt đèn khoảng mười lăm phút, mắt quen tối và bầu trời trên hồ hiện ra nhiều sao hơn hẳn. Đó cũng là phần thưởng cho nhóm biết dọn dẹp xong sớm.
Dọn bếp nướng, bàn ghế và gian bếp vào sáng hôm sau
Sáng hôm sau, sau khi ngắm mây và ăn sáng, dành nửa tiếng để trả lại sân và bếp gần như lúc nhận. Danh sách dưới đây giúp chia việc nhanh.
- Vỉ nướng đã ngâm từ tối: cọ bằng bàn chải, rửa sạch, để ráo đúng chỗ.
- Tro than đã nguội hẳn: đổ vào nơi chủ nhà chỉ, không đổ xuống gốc cây, bãi cỏ hay thùng rác nhựa.
- Bàn ghế ngoài sân: lau sạch dầu mỡ, nước chấm đổ; xếp lại theo vị trí cũ.
- Nhặt que xiên, nắp chai, mẩu giấy bạc rơi trên cỏ; trẻ con và vật nuôi có thể dẫm, nuốt phải.
- Gian bếp: rửa chén dĩa, nồi; lau bếp ga; khoá van ga.
- Tủ lạnh: dọn đồ của nhóm, mang đồ còn dùng được về, bỏ đồ đã hỏng.
- Báo chủ nhà nếu có hư hỏng, vỡ đồ: nói sớm dễ xử lý hơn là để chủ nhà tự phát hiện.
Chủ nhà không mong khách dọn như nhân viên vệ sinh, nhưng một gian bếp đã rửa chén và một bãi cỏ không còn rác là dấu hiệu rõ nhất của một nhóm khách được chào đón lần sau.
Nội quy villa: đọc trước, hỏi khi chưa rõ
Mỗi villa có nội quy riêng, thường gồm giờ nhận và trả phòng, quy định lửa trại, giờ yên tĩnh, số khách tối đa, vật nuôi, hút thuốc trong nhà, dùng bếp nướng. Đọc nội quy khi đặt phòng và hỏi những gì chưa rõ giúp tránh hiểu lầm, nhất là với nhóm đông có ý định tổ chức tiệc lớn, sinh nhật, họp lớp.
Nếu nhóm định mời thêm bạn bè ở gần tới ăn tối mà không ngủ lại, báo chủ nhà trước. Số người trong khuôn viên liên quan tới chỗ đậu xe, an toàn, và đôi khi cả việc khai báo lưu trú theo quy định. Một nhóm thuê cho tám người mà tối có hai mươi người là tình huống chủ nhà nào cũng không muốn bất ngờ gặp.
Với trang trí tiệc như bóng bay, dây đèn, pháo giấy: hỏi trước được dùng gì. Kim tuyến, pháo giấy nhỏ rơi vào cỏ rất khó nhặt và thường bị cuốn vào hồ khi mưa. Pháo nổ, pháo hoa, đèn trời thì không nên dùng, vừa nguy cơ cháy ở vùng đồi khô, vừa vi phạm quy định về pháo.
Tôn trọng người địa phương và cảnh quan quanh hồ
Quanh vùng hồ Tà Đùng có đồng bào nhiều dân tộc và người từ nhiều miền về lập nghiệp, sống bằng rẫy, vườn, nghề cá. Khách nghỉ villa đi ngang nhà dân, rẫy cà phê khi dạo buổi sớm hay đi chợ. Chào hỏi, đi đúng lối, không tự ý vào rẫy, không hái trái, không chụp ảnh người khi chưa xin phép là những phép lịch sự đơn giản.
Cảnh quan đồi và hồ là lý do khách lên đây. Không xả rác, đồ ăn thừa xuống dốc đồi hay mép hồ, không khắc chữ lên cây, lên tháp ngắm cảnh, không bẻ cành hoa ven đường. Những thứ nhỏ đó, nhân lên với hàng nghìn lượt khách mỗi năm, quyết định vùng hồ còn đẹp như hiện tại được bao lâu.
Mua nông sản, đồ ăn của người địa phương, ăn ở quán quanh vùng, đặt gà đồi, heo rẫy qua chủ nhà là cách khách góp phần vào sinh kế của nơi mình tới nghỉ. Kỳ nghỉ ở villa trên đồi đẹp nhất khi cả khách, chủ nhà và hàng xóm quanh hồ đều thấy vui vì có nhau.
Trước khi trả phòng: kiểm lại một vòng
Giờ trả phòng phổ biến ở villa là khoảng 11 giờ trưa. Nửa tiếng cuối nên dành cho một vòng kiểm tra để không quên đồ và không để lại việc cho chủ nhà.
- Đi một vòng sân: chỗ đốt lửa trại, bếp nướng, bàn ghế ngoài trời, bãi cỏ trẻ chơi; nhặt đồ chơi, áo khoác, sạc điện thoại bỏ quên.
- Kiểm bếp: van ga đã khoá, ấm siêu tốc, nồi cơm đã rút điện, tủ lạnh đã dọn.
- Kiểm phòng: ngăn kéo, gầm giường, móc treo trong phòng tắm, ổ cắm cạnh giường.
- Tắt điều hoà, đèn, đóng cửa sổ, nhất là khi trời có vẻ sắp mưa.
- Gom rác cuối cùng, mang những gì mang được ra xe.
- Nhắn hoặc gặp chủ nhà bàn giao, báo nếu có gì hỏng hay thiếu.
Nếu đi nhóm hai villa, mỗi villa cử một người kiểm. Đồ bỏ quên trên đồi cách thành phố nhiều giờ xe gửi về không dễ; mười phút kiểm tra đỡ nhiều tin nhắn sau này.
Đường xuống đồi buổi trưa thường nắng, xe đỗ ngoài sân đã nóng; mở cửa xe cho thoáng trong lúc đi vòng kiểm tra cuối, và đổ đầy nước uống cho đoạn đường dài phía trước.
Câu hỏi thường gặp
Sau tiệc BBQ có cần dọn ngay trong đêm không?
Nên làm ngay bốn việc: dập tắt than và lửa trại, cất đồ ăn thừa vào tủ lạnh, gom rác vào túi buộc kín, hạ âm thanh. Rửa vỉ, lau bàn, xếp ghế có thể để sáng hôm sau. Để đồ ăn và rác qua đêm ngoài sân dễ thu hút kiến và động vật.
Villa trên đồi thường có giờ yên tĩnh không?
Nhiều villa ghi giờ yên tĩnh trong nội quy; nếu không, khoảng chín đến mười giờ tối là lúc nên hạ âm lượng, chuyển vào trong nhà. Âm thanh trên đồi vọng qua mặt hồ rất xa, hàng xóm làm rẫy dậy sớm và villa bên cạnh có thể có trẻ nhỏ.
Rác sau tiệc nên để ở đâu?
Buộc kín túi và để đúng chỗ chủ nhà chỉ, thường là thùng có nắp hoặc kho. Không để túi rác mở ngoài hiên qua đêm. Ở vùng cao thu gom rác thưa, nên mang về những gì mang được như chai lọ, lon, hộp nhựa để giảm gánh nặng cho chủ nhà.
Có được đốt pháo hoặc thả đèn trời khi tổ chức sinh nhật ở villa không?
Không nên. Pháo nổ, pháo hoa và đèn trời có nguy cơ gây cháy ở vùng đồi cỏ khô, rẫy và rừng, đồng thời có thể vi phạm quy định về pháo. Có thể thay bằng nến bánh kem, dây đèn trang trí an toàn, và luôn hỏi chủ nhà trước.
Mời thêm bạn bè tới ăn tối có cần báo chủ villa không?
Nên báo trước, kể cả khi bạn không ngủ lại. Số người trong khuôn viên liên quan tới chỗ đậu xe, an toàn, nội quy và đôi khi cả khai báo lưu trú. Chủ nhà biết trước thì sắp xếp được, tránh hiểu lầm vào lúc tiệc đang diễn ra.
Làm vỡ đồ hoặc hư hỏng ở villa thì nên làm gì?
Báo chủ nhà sớm, nói rõ chuyện gì đã xảy ra, thay vì để chủ nhà tự phát hiện sau khi nhóm đã đi. Nói sớm giúp chủ nhà kịp sửa cho khách sau, và hai bên dễ thống nhất cách xử lý theo quy định của villa.