Câu cá ở hồ Tà Đùng khi nghỉ villa: câu bờ hay câu thuyền, giờ câu và luật cần giữ

Câu cá ở hồ Tà Đùng là thú vui hợp với khách ở villa: sáng sớm hoặc chiều muộn ra bờ hồ hay đi thuyền nhỏ, thả câu ở vùng nước lặng ven đảo, vài giờ yên tĩnh giữa đồi và nước. Người mới chỉ cần một bộ cần đơn giản, mồi hỏi người địa phương, áo phao nếu ngồi thuyền hay bờ dốc; cần giữ ba điều: không câu sát bè cá và lưới của người dân, không dùng cách đánh bắt bị cấm, và không vào khu rừng cấm để tìm chỗ câu.

Hồ Tà Đùng là hồ chứa thủy điện Đồng Nai 3, mặt nước rộng, nhiều vịnh, đáy là thung lũng cũ có gốc cây, nên có nhiều chỗ cá trú. Trên hồ có người dân nuôi cá lồng, đánh lưới, và cũng có dân câu từ nơi khác tới. Bài này viết cho người câu giải trí trong một kỳ nghỉ, không phải cho dân câu chuyên nghiệp đi săn cá lớn.

Câu cá trong một kỳ nghỉ villa khác chuyến đi câu chuyên thế nào

Dân câu chuyên thường đi theo nhóm, mang đồ nghề nặng, thức khuya dậy sớm, ngồi cả ngày ở một chỗ để chờ con cá lớn. Một chuyến nghỉ villa với gia đình hay nhóm bạn thì khác: thời gian câu chỉ vài giờ, xen giữa bữa sáng, chuyến thuyền, bữa nướng; người câu có khi chỉ một hai người trong nhóm, số còn lại muốn làm việc khác. Vì thế mục tiêu nên đặt là có một buổi sáng yên tĩnh bên hồ, có cá thì vui, không có cũng không sao.

Đặt mục tiêu như vậy giúp chọn đồ nghề gọn, chọn chỗ gần, chọn giờ không đụng với các hoạt động khác của nhóm. Câu một buổi sáng từ lúc trời sáng tới khoảng chín giờ rồi về ăn sáng cùng cả nhà là kiểu phổ biến nhất. Người mê câu có thể thêm một buổi chiều muộn, khi nhóm đã về villa nghỉ.

Một điểm cộng của câu khi ở villa là có bếp: cá câu được mang về làm sạch, nướng hoặc nấu canh chua ngay tối hôm ấy. Chuyện chế biến có bài riêng trong chuyên mục BBQ và bếp villa; ở đây chỉ lưu ý giữ cá sống hoặc ướp lạnh ngay khi câu được, vì nắng cao nguyên làm cá ươn rất nhanh.

Câu bờ hay câu thuyền

Hai cách câu chính ở hồ có ưu nhược khác nhau. Bảng dưới giúp nhóm chọn cho hợp người đi và thời gian có:

Người mới nên bắt đầu bằng câu bờ ở chỗ người địa phương chỉ, gần đường xe, có chỗ ngồi bằng. Nếu đã quen tay và muốn thử, lần sau mới thuê thuyền ra vịnh.

Giờ câu, mùa câu và vì sao có hôm cá không ăn

Với cá nước ngọt nói chung, sáng sớm và chiều muộn là hai khoảng cá kiếm ăn nhiều, vì ánh sáng dịu, nước mặt mát, côn trùng và mồi tự nhiên hoạt động. Giữa trưa nắng gắt, cá thường lặn sâu, ít ăn mồi gần mặt. Ở hồ Tà Đùng, sáng sớm còn có lợi thế mặt hồ lặng, phao đứng yên, dễ nhìn tín hiệu.

Thời tiết ảnh hưởng mạnh. Sau một trận mưa lớn, nước đục, có thêm thức ăn trôi xuống hồ, có chỗ cá ăn mạnh, có chỗ lại im. Hôm gió lớn mặt hồ sóng, câu phao khó nhìn. Ngày trời đổi đột ngột, cá thường ăn thất thường. Mực nước cũng quan trọng: mùa nước lên, cá tản vào vùng cây ngập mới; mùa nước rút, cá dồn về chỗ sâu và các hõm ven đảo.

Vì có quá nhiều yếu tố, người câu địa phương đoán chính xác hơn bất cứ quy luật nào. Hỏi người lái thuyền, người làm bè, hoặc chủ villa quen người câu: mấy hôm nay cá ăn ở đâu, mồi gì, sáng hay chiều. Hôm cá không ăn, coi như một buổi ngồi ngắm hồ; ở Tà Đùng, đó vẫn là một buổi sáng không phí.

Đồ nghề gọn cho người câu giải trí

Không cần mang cả bộ đồ câu chuyên nghiệp lên villa. Một bộ gọn dưới đây đủ cho vài buổi câu bờ hoặc câu thuyền ngắn:

• Một hai cần câu máy cỡ vừa, dây cước vừa phải, vài lưỡi câu cỡ nhỏ và vừa; câu phao cho người mới vì dễ nhìn tín hiệu.
• Phao, chì, dụng cụ gỡ lưỡi, kéo nhỏ cắt dây.
• Mồi: hỏi người địa phương trước — mồi tự làm từ cám, bột, hoặc mồi sống như trùn tuỳ loại cá; mang dư một ít.
• Vợt nhỏ để vớt cá lên, tránh giật mạnh làm đứt dây.
• Thùng giữ lạnh có đá, hoặc giỏ giữ cá sống ngâm dưới nước.
• Ghế xếp thấp, mũ, áo khoác, kem chống nắng, thuốc chống muỗi.
• Túi rác để mang dây cước thừa, vỏ mồi, chai nước về.

Dây cước và lưỡi câu bỏ lại ven hồ rất nguy hiểm cho chim, cá và cả trẻ nhỏ đi qua. Thu sạch trước khi rời chỗ câu là phép lịch sự cơ bản nhất của người câu.

Luật và phép lịch sự trên hồ

Không dùng cách đánh bắt bị cấm. Luật Thủy sản 2017 cấm khai thác thủy sản bằng chất nổ, xung điện, hoá chất và các cách mang tính huỷ diệt. Người câu giải trí chỉ dùng cần câu; không chích điện, không thả lưới, không đặt lờ khi chưa hiểu quy định nơi đó.

Không câu sát bè cá và lưới. Bè nuôi cá lồng và lưới là tài sản, là sinh kế của người dân trên hồ. Câu sát bè dễ bị hiểu là câu trộm cá nuôi, lưỡi câu có thể móc rách lưới. Giữ khoảng cách rộng; muốn câu gần thì hỏi chủ bè trước.

Không vào rừng cấm, đất có chủ để tìm chỗ. Vùng quanh hồ có Vườn quốc gia Tà Đùng, rừng phòng hộ, rẫy và vườn của người dân. Đi theo lối đã có, hỏi trước khi băng qua vườn ai, không chặt cây làm chỗ ngồi, không đốt lửa ven rừng.

Cá nhỏ thả lại. Câu giải trí vui ở chỗ được câu, không phải ở số ký mang về. Cá còn nhỏ, gỡ nhẹ tay rồi thả lại cho hồ còn cá cho những lần sau.

Giữ yên lặng. Tiếng loa, tiếng la hét làm phiền người câu khác và cả người dân sống ven hồ, những người bắt đầu ngày làm việc từ rất sớm.

An toàn khi câu: bờ dốc, nước sâu và trẻ nhỏ

Bờ hồ thủy điện khác bờ ao hay bờ sông đồng bằng: nhiều chỗ là sườn đồi dốc xuống thẳng nước sâu, đất đỏ trơn sau mưa, đá rời có thể lăn. Chọn chỗ ngồi bằng phẳng, cách mép nước một quãng, không ngồi trên mỏm đá chênh vênh để quăng câu xa hơn. Nếu ngồi sát mép nước sâu, mặc áo phao dù ở trên bờ.

Trẻ em đi câu cùng người lớn là kỷ niệm đẹp, nhưng phải có một người lớn chỉ lo trông trẻ, không vừa câu vừa trông. Trẻ đứng cách mép nước, mặc áo phao, không tự gỡ lưỡi câu. Lưỡi câu móc vào tay là tai nạn hay gặp; nếu lưỡi cắm sâu, có ngạnh, đừng cố giật ra mà đưa tới cơ sở y tế gần nhất.

Câu trên thuyền thì mặc áo phao suốt buổi, ngồi yên khi kéo cá, không đứng lên giành cá lớn. Thuyền nhỏ chòng chành, một cú giật mạnh khi đứng có thể làm người rơi xuống nước. Theo dõi trời: thấy mây đen, nghe sấm thì thu cần về bờ ngay, vì cần câu dài là vật dẫn điện giữa mặt hồ trống.

Mang cá về villa: giữ tươi và chia nhau

Cá câu được ở hồ nên giữ sống trong giỏ ngâm nước hoặc cho ngay vào thùng đá. Trời cao nguyên buổi sáng mát nhưng nắng lên rất nhanh, cá để trong túi nilon dưới nắng chỉ một giờ đã mất độ tươi. Về tới villa, làm sạch ngay ở chỗ chủ nhà chỉ, không làm cá trong bồn rửa mặt hay phòng tắm, gom ruột vảy vào túi kín bỏ đúng chỗ rác để không bốc mùi, không thu hút chó mèo.

Cá nhỏ chiên giòn, cá vừa nướng muối ớt hay nướng giấy bạc trên bếp than ở sân, cá lớn hơn nấu canh chua với rau hái trong vườn. Nếu câu được nhiều, chia bớt cho người lái thuyền hoặc nhà hàng xóm quanh villa; ở vùng hồ, cách chia sẻ ấy là điều được quý. Muốn biết thêm cách nướng cá cho chín đều không khô, xem bài trong chuyên mục BBQ, lửa trại và bếp tại villa.

Một lưu ý cuối: nếu câu ở chỗ gần bè nuôi hay khu nước tù sau mùa khô, hỏi người địa phương cá ở đó ăn được không. Người sống ở hồ biết chỗ nào nước sạch, chỗ nào nên tránh.

Đi câu cùng người địa phương: cách học nhanh nhất

Người mới tới một hồ lạ mất nhiều thời gian nhất ở việc tìm chỗ và tìm mồi. Người sống ven hồ thì đã biết sẵn: vịnh nào sáng nay lặng, gốc cây ngập nào hay có cá, mồi nào đang ăn, giờ nào nên về. Một buổi sáng ngồi câu cạnh họ, hoặc thuê thuyền của người vừa chạy thuyền vừa biết câu, giúp khách rút ngắn cả mấy buổi mò mẫm.

Khi đi cùng, để người địa phương chọn chỗ và chỉ cách thả. Hỏi những câu cụ thể: thả sâu tới đâu, giữ phao thế nào, cá ở đây ăn mồi kiểu gì, giật lúc nào. Mỗi hồ có cách câu riêng, mẹo câu ở hồ thành phố chưa chắc dùng được ở hồ thủy điện sâu như Tà Đùng. Học được một hai mẹo từ người trong vùng thường đáng giá hơn mang theo đồ nghề đắt tiền.

Cũng nên hỏi họ những gì không nên làm: chỗ nào là khu nuôi, chỗ nào thuộc rừng không được vào, mùa nào cá đẻ nên hạn chế câu, có quy định gì của địa phương mà khách không biết. Tôn trọng những điều ấy là cách giữ cho khách sau còn được chào đón. Chủ villa thường quen vài người câu trong vùng; hỏi từ khi đặt chỗ để họ sắp xếp giúp cho buổi sáng đầu tiên.

Câu hỏi thường gặp

Hồ Tà Đùng có cho câu cá không?

Câu cá giải trí bằng cần ở hồ Tà Đùng là việc nhiều người làm, cả người địa phương lẫn khách. Cần giữ khoảng cách với bè cá và lưới của người dân, không vào khu rừng cấm, đất có chủ, và tuyệt đối không dùng chất nổ, xung điện, hoá chất vì Luật Thủy sản cấm.

Câu cá ở Tà Đùng giờ nào tốt?

Sáng sớm từ lúc trời sáng tới khoảng chín giờ và chiều muộn trước khi tối là hai khoảng cá ăn nhiều nhất. Giữa trưa nắng gắt cá thường lặn sâu. Thời tiết và mực nước thay đổi kết quả rất nhiều, nên hỏi người địa phương tình hình mấy hôm gần đây.

Ở hồ Tà Đùng câu được cá gì?

Hồ chứa nước ngọt như Tà Đùng có các loài cá nước ngọt quen thuộc, một phần là cá tự nhiên, một phần là cá nuôi thoát ra từ bè. Loài nào đang ăn mồi, ở đâu, thay đổi theo mùa; người lái thuyền và người làm bè trên hồ là nguồn hỏi chính xác nhất.

Không có đồ câu có thuê được không?

Tuỳ nơi và tuỳ thời điểm. Một số người chạy thuyền, nhà vườn ven hồ có thể có cần câu cho khách mượn hoặc thuê. Hỏi chủ villa trước chuyến đi để biết có sẵn không; nếu không, mang theo một bộ cần đơn giản từ nhà là chắc nhất.

Trẻ em đi câu cùng có an toàn không?

An toàn nếu có một người lớn chỉ lo trông trẻ, trẻ mặc áo phao, đứng cách mép nước, không tự gỡ lưỡi câu. Chọn chỗ câu bằng phẳng, gần xe, câu ngắn khoảng một giờ cho trẻ khỏi chán. Mang thêm áo khoác vì sáng sớm ven hồ lạnh.

Câu được cá có mang về villa nấu được không?

Được, villa nguyên căn thường có bếp và bếp nướng. Giữ cá sống hoặc ướp đá ngay khi câu được, về làm sạch ở chỗ chủ nhà chỉ, gom ruột vảy vào túi kín. Cá nhỏ chiên, cá vừa nướng, cá lớn nấu canh chua với rau vườn.