Hai, ba gia đình có con nhỏ cùng thuê hai villa sát nhau ở Tà Đùng sẽ vui nhất khi các nhà thống nhất trước ba điều: căn nào là chỗ ngủ yên cho trẻ, căn nào là chỗ tụ tập; một bộ luật chung ngắn gọn cho bọn trẻ mà người lớn nào cũng được nhắc; và giờ giấc ăn ngủ của trẻ được ưu tiên hơn lịch chơi của người lớn. Những khác biệt về cách nuôi dạy con nên nói ra trước khi đi, không để tới giữa chuyến.
Chuyến đi chung nhiều gia đình có con cùng lứa là thứ bọn trẻ nhớ mãi: được ngủ chung với bạn, chạy trên sân cỏ cả buổi chiều, ngồi quanh đống lửa nghe người lớn kể chuyện. Với bố mẹ, đó là dịp hiếm hoi có người chia việc trông con. Nhưng đây cũng là kiểu chuyến đi dễ để lại va chạm nhỏ nhất: con nhà này đánh con nhà kia, nhà này cho con xem điện thoại, nhà kia thì không. Bài này giúp các gia đình chuẩn bị để chuyến đi giữ được tình bạn.
Hai căn sát nhau: chia theo nhà hay chia theo chức năng
Với hai villa mỗi căn hai phòng ngủ, ba gia đình có hai cách chia. Cách thứ nhất là chia theo nhà: mỗi gia đình một phòng, gia đình thứ ba và phần chỗ trống còn lại dùng chung. Cách này giữ riêng tư cho từng nhà, bố mẹ ngủ cùng con như ở nhà, và dễ tính chi phí. Nhược điểm là gia đình ở căn có phòng khách dùng làm chỗ tụ tập sẽ bị ồn nhất.
Cách thứ hai là chia theo chức năng: một căn dành cho giấc ngủ của trẻ nhỏ và người lớn tuổi, căn kia là nơi người lớn ngồi chơi buổi tối. Trẻ được ru ngủ trong căn yên, một người lớn ở lại trực, các bố mẹ còn lại sang căn bên cạnh ngồi tiếp, thay ca theo giờ. Cách này hợp với nhóm có nhiều trẻ dưới 6 tuổi đi ngủ sớm.
Không có cách nào đúng hơn; quan trọng là chọn trước khi đi và nói rõ cho mọi nhà. Nếu chọn cách thứ nhất, nên xoay vòng: đêm đầu căn này làm chỗ tụ tập, đêm sau đổi sang căn kia, để không gia đình nào chịu ồn cả chuyến. Hỏi chủ nhà xem hai căn cách nhau bao xa, phòng ngủ quay về phía nào, để biết tiếng ồn từ sân sẽ lan tới đâu.
Một bộ luật chung cho trẻ, ngắn và rõ
Khi ba gia đình ở chung, trẻ con sẽ chơi với nhau gần như suốt ngày, và bố mẹ không thể lúc nào cũng ở cạnh con mình. Vì vậy cần một bộ luật chung, áp dụng cho mọi đứa trẻ, và người lớn nào cũng được quyền nhắc. Luật nên ngắn, dưới mười điều, nói bằng ngôn ngữ trẻ hiểu, và được phổ biến cho bọn trẻ ngay buổi chiều đầu tiên.
Những điều nên có: chơi trong khu sân người lớn đã chỉ, không đi ra phía dốc; không lên tháp ngắm nếu không có người lớn; không lại gần bếp nướng và lửa trại; không xuống khu nước; không ra sân sau khi trời tối nếu không có người lớn; không đánh nhau, có chuyện thì gọi người lớn; hái rau trong vườn thì hỏi trước. Những luật về an toàn là không thương lượng; những luật về ứng xử thì nhẹ nhàng hơn.
Điều khó nhất không phải đặt luật mà là đồng ý để người lớn khác nhắc con mình. Nhiều bố mẹ chạnh lòng khi thấy người khác nhắc con mình, dù nhắc đúng. Các nhà nên nói trước với nhau: trong chuyến này, ai thấy đứa trẻ nào vi phạm luật an toàn thì cứ nhắc ngay, không cần chờ bố mẹ đứa trẻ. Còn những chuyện ứng xử khác, người lớn nhắc nhẹ rồi báo bố mẹ, để bố mẹ xử lý theo cách của nhà mình.
Những khác biệt nuôi dạy con nên nói ra trước
Điện thoại và màn hình. Nhà này cho con xem điện thoại một tiếng mỗi tối, nhà kia không cho. Đi chung, đứa trẻ không được xem sẽ thấy thiệt. Thống nhất một quy tắc chung cho chuyến đi, ví dụ không màn hình ban ngày, có thể cho xem một bộ phim chung buổi tối.
Đồ ăn vặt và nước ngọt. Nhà này kiêng đồ ngọt, nhà kia mang cả túi kẹo. Nên thống nhất đồ ăn vặt chia đều cho mọi đứa trẻ vào giờ nhất định, thay vì mỗi nhà một kiểu ngay trước mắt nhau.
Giờ đi ngủ. Trẻ nhà này ngủ lúc tám giờ, nhà kia mười giờ. Không cần bắt trẻ ngủ cùng giờ, nhưng trẻ ngủ sớm nên được đưa về căn yên trước khi bọn lớn bắt đầu trò ồn.
Cách xử lý khi trẻ cãi nhau. Có nhà để trẻ tự giải quyết, có nhà can thiệp ngay. Thống nhất: va chạm nhỏ để trẻ tự xử, có động tay thì người lớn gần nhất tách ra, rồi báo bố mẹ của cả hai.
Mức độ tự do ngoài sân. Có bố mẹ thoải mái cho con chạy khắp sân, có bố mẹ lo lắng muốn con trong tầm tay. Nên lấy mức của bố mẹ cẩn thận nhất làm chuẩn chung về an toàn; không ai thiệt khi trẻ được trông kỹ hơn một chút.
Nhịp một ngày khi trẻ và người lớn cùng ở
Khung dưới đây cho thấy cách ghép lịch của trẻ và người lớn để không bên nào phải hy sinh. Giờ chỉ là gợi ý:
| Khung giờ | Bọn trẻ | Người lớn |
|---|---|---|
| Sáng sớm | trẻ dậy sớm cùng một bố hoặc mẹ trực, ra sân xem mây | người khác ngủ thêm, thay ca hôm sau |
| Buổi sáng | chơi sân, hái rau, đi thuyền ngắn nếu trời êm | chia người đi cùng trẻ, người ở nhà nấu trưa |
| Trưa | ăn sớm, ngủ trưa ở căn yên | ăn trưa, nghỉ, trò chuyện nhỏ tiếng |
| Chiều | chơi sân, trò chơi tập thể nhẹ có người lớn dẫn | chuẩn bị BBQ, một người trực trẻ |
| Tối sớm | trẻ ăn trước, tắm, ngồi lửa trại một chút | nướng, phục vụ trẻ trước |
| Tối muộn | trẻ nhỏ đi ngủ ở căn yên, một người lớn trực | người lớn ngồi lửa trại, thay ca trực mỗi giờ |
Chìa khoá là cho trẻ ăn trước và ngủ trước. Bữa BBQ của người lớn thường bắt đầu muộn và kéo dài; nếu trẻ phải chờ, trẻ đói, quấy, rồi bữa tối thành cuộc dỗ dành. Một đĩa đồ nướng riêng cho trẻ lúc sáu giờ chiều giải quyết được gần hết chuyện đó.
Bếp chung, đồ ăn và chuyện kiêng khem
Ba gia đình là ba khẩu vị, ba kiểu kiêng khem. Có trẻ dị ứng hải sản, có trẻ không ăn cay, có người lớn ăn chay một vài ngày trong tháng. Trước chuyến đi, mỗi nhà nên gửi vào nhóm danh sách dị ứng và kiêng của nhà mình, rõ ràng, để đội bếp biết. Dị ứng thức ăn ở trẻ không phải chuyện khẩu vị, và vùng hồ xa cơ sở y tế lớn.
Theo mô tả của chủ nhà, villa nhận đặt trước set ăn sáng và tiệc BBQ với gà đồi, heo rẫy, rau sạch, hải sản. Khi đặt, trưởng đoàn nên báo rõ có bao nhiêu trẻ, có ai dị ứng món gì, để chủ nhà chuẩn bị riêng. Nếu tự nấu, chia mỗi bữa cho một gia đình phụ trách chính: gia đình này nấu bữa sáng, gia đình kia lo BBQ tối. Mỗi nhà vừa được thể hiện, vừa có lúc được nghỉ.
Đồ ăn cho trẻ nhỏ như sữa, cháo, đồ ăn dặm thì mỗi nhà tự lo và để riêng một ngăn tủ lạnh có ghi tên. Tủ lạnh của hai căn cho ba gia đình sẽ chật; mang thêm một thùng giữ lạnh cho đồ uống để dành ngăn tủ cho đồ của trẻ.
Giữ hoà khí: những va chạm nhỏ thường gặp
Va chạm trong chuyến đi nhiều gia đình hiếm khi là chuyện lớn. Thường là những thứ nhỏ cộng dồn: nhà này luôn dậy muộn khi nhà kia đã dọn xong bữa sáng; con nhà này giành đồ chơi của con nhà kia suốt; một ông bố uống hơi nhiều và nói to. Mỗi chuyện riêng thì nhỏ, nhưng cộng lại trong không gian chung hai ngày, nó làm ai đó về nhà với cảm giác không vui.
Cách giảm va chạm hiệu quả nhất là chia việc công bằng theo nhà, viết ra từ trước, và mỗi nhà có một khoảng riêng không ai làm phiền. Nếu có chuyện không vừa ý, nói riêng với người lớn nhà kia một cách nhẹ nhàng, ngay trong ngày, thay vì giữ lại rồi kể với vợ chồng mình suốt đường về.
Với chuyện trẻ con, người lớn nên nhớ rằng trẻ cãi nhau rồi làm lành nhanh hơn người lớn rất nhiều. Đừng để chuyện hai đứa trẻ giành nhau một quả bóng thành chuyện hai gia đình mất lòng. Bố mẹ của cả hai cùng đứng ra, mỗi người nói với con mình, rồi để trẻ quay lại chơi.
Cuối chuyến, một lời cảm ơn công khai cho những người đã lo nhiều, như người nấu ăn, người trông trẻ, người lái xe, làm mọi gia đình muốn đi tiếp lần sau.
Khi trong nhóm có gia đình mới quen
Nhiều chuyến đi chung bắt đầu từ chỗ các bố mẹ quen nhau qua trường của con, chưa từng đi đâu cùng. Đi chung hai ngày một đêm là bài kiểm tra lớn cho một mối quan hệ còn mới. Để giảm rủi ro, nên chọn chuyến một đêm thay vì hai đêm cho lần đầu, và đặt hai căn để mỗi gia đình có không gian lui về.
Gia đình đứng ra rủ nên giới thiệu các nhà với nhau trước chuyến đi, có thể là một buổi cà phê cuối tuần cho các bố mẹ và bọn trẻ gặp nhau. Trẻ đã quen mặt nhau từ trước sẽ chơi với nhau ngay khi tới nơi, thay vì mất nửa ngày làm quen.
Trong chuyến, nên mời gia đình mới tham gia những việc nhẹ và vui trước, như cùng xiên đồ nướng hay dẫn bọn trẻ đi hái rau, trước khi giao những việc dễ gây áp lực như giữ quỹ hay lo bữa chính. Sau chuyến đi đầu tiên, các nhà sẽ biết mình có hợp để đi tiếp hay không, và đó cũng là điều bình thường.
Trước ngày đi: một buổi họp ngắn của các bố mẹ
Phần lớn những gì viết ở trên có thể chốt trong một buổi gặp ba mươi phút của các bố mẹ, hoặc một cuộc gọi nhóm, khoảng một tuần trước chuyến đi. Buổi họp không cần trang trọng, nhưng nên đi qua đủ năm điểm: chia căn, luật chung cho trẻ, dị ứng và kiêng ăn, phân việc theo nhà, cách chia tiền. Ai có lo lắng gì về con mình thì nói luôn lúc này, như con sợ bóng tối, con hay chạy lung tung, con chưa biết bơi.
Kết quả buổi họp nên được ghi thành vài dòng gửi vào nhóm chat, để ai quên thì mở ra xem. Nghe có vẻ nghiêm túc quá cho một chuyến đi chơi, nhưng chính vì đã nói hết từ trước nên khi lên tới đồi, các bố mẹ chỉ việc ngồi uống cà phê nhìn bọn trẻ chạy trên cỏ, không ai phải đoán ý ai.
Câu hỏi thường gặp
Ba gia đình có con nhỏ nên thuê một hay hai villa?
Với ba gia đình, hai villa thường thoải mái hơn: có chỗ cho trẻ ngủ yên, có chỗ cho người lớn ngồi chơi, và mỗi nhà không phải chen chúc. Một villa chỉ hợp khi trẻ còn rất nhỏ ngủ ghép được và các gia đình rất thân, chấp nhận nằm nệm phụ.
Có nên để bọn trẻ ngủ chung một phòng với nhau không?
Trẻ lớn khoảng tám tuổi trở lên thường rất thích ngủ chung với bạn, và đó là kỷ niệm đẹp. Nhưng cần một người lớn ngủ cùng hoặc ngủ phòng kế bên. Trẻ nhỏ hơn nên ngủ với bố mẹ, vì đêm ở nơi lạ trẻ hay thức giấc và cần người quen.
Làm sao khi con mình bị con nhà khác bắt nạt?
Tách trẻ ra ngay, an ủi con mình, rồi nói chuyện riêng với bố mẹ của trẻ kia một cách bình tĩnh. Tránh mắng con nhà người ta trước mặt mọi người. Phần lớn trường hợp chỉ là va chạm trẻ con, và bố mẹ hai bên cùng xử lý thì êm ngay.
Có nên thống nhất chuyện cho trẻ dùng điện thoại không?
Nên, vì đây là nguồn ganh tị lớn giữa trẻ con các nhà. Một quy tắc chung đơn giản như không dùng thiết bị ban ngày, buổi tối xem chung một bộ phim, giúp trẻ nào cũng thấy công bằng. Bố mẹ nói trước với nhau để không nhà nào phải làm người xấu.
Chia tiền khi các gia đình có số con khác nhau thế nào?
Có thể chia theo hộ, chấp nhận chênh lệch nhỏ, hoặc tính trẻ em một phần nhỏ thống nhất trước. Điều quan trọng là chốt cách chia trước khi đặt villa. Các nhà có số con ít hơn thường thoải mái nếu được hỏi ý kiến từ đầu.
Đi chung với gia đình mới quen có nên ở hai đêm không?
Lần đầu nên thử một đêm, để các nhà quen nhịp sống của nhau trước. Nếu hợp, những chuyến sau có thể ở lâu hơn. Hai căn sát nhau giúp mỗi gia đình có chỗ lui về khi cần nghỉ ngơi, kể cả khi đi chung lần đầu.
