Không có xe riêng vẫn lên Tà Đùng được: cách phổ biến là đi xe khách tuyến chạy qua Gia Nghĩa hoặc theo quốc lộ 28, xuống ở điểm gần xã Tà Đùng hoặc ở Gia Nghĩa, rồi nhờ chủ villa hay xe địa phương đón lên đồi. Cũng có người thuê xe có tài xế đi thẳng, hoặc bay tới sân bay gần rồi đi tiếp đường bộ.
Điểm khó của xe khách không nằm ở chặng dài mà ở chặng cuối: từ chỗ xe khách thả khách tới villa trên đồi thường không có xe buýt hay xe công nghệ chạy đều như ở thành phố. Vì vậy, người đi xe khách cần sắp xếp người đón từ trước, và cần biết chính xác mình sẽ xuống ở đâu, lúc mấy giờ.
Bài này hướng dẫn chọn tuyến, cách hỏi nhà xe, chọn điểm xuống, sắp xếp người đón và mang hành lý cho gọn. Bài không nêu tên nhà xe, giờ chạy hay giá vé, vì những thông tin này thay đổi thường xuyên; hãy hỏi trực tiếp nhà xe và nhờ chủ villa giới thiệu những tuyến khách của họ hay đi.
Những loại tuyến xe khách có thể dùng
Từ TP.HCM, có các tuyến xe khách lên Gia Nghĩa và vùng Đắk Nông cũ, cả xe ghế ngồi lẫn xe giường nằm, chạy ngày và chạy đêm. Một số tuyến đi tiếp quốc lộ 28 hoặc lên Buôn Ma Thuột qua Gia Nghĩa. Tuyến đi qua quốc lộ 28 là tuyến có thể thả bạn gần xã Tà Đùng; tuyến chỉ tới Gia Nghĩa thì bạn phải đi thêm một chặng.
Từ Đà Lạt hay Buôn Ma Thuột, cũng có các tuyến đi Gia Nghĩa hoặc chạy qua quốc lộ 28. Từ các tỉnh miền Trung, nhiều người đi xe lên Buôn Ma Thuột rồi đổi xe xuống Gia Nghĩa, hoặc đi tuyến dài vào TP.HCM có ghé Gia Nghĩa. Mỗi lần đổi xe là thêm một lần chờ, nên tính thời gian dư dả.
Ngoài xe khách tuyến cố định, ở nhiều tỉnh Tây Nguyên có dịch vụ xe ghép, xe hợp đồng chở khách theo chuyến, đón trả tận nơi. Loại dịch vụ này tiện nhưng chất lượng không đồng đều; chọn nơi có giấy phép kinh doanh vận tải, xe có dây an toàn, tài xế không chở quá số người, và hỏi người quen hoặc chủ villa đã từng đi chưa.
Hỏi nhà xe những gì trước khi đặt vé
Những câu hỏi giúp tránh cảnh bị thả ở chỗ không mong muốn, lúc không ai đón:
- Xe có chạy qua quốc lộ 28 đoạn xã Tà Đùng (vùng Đắk Som cũ) không, hay chỉ tới Gia Nghĩa?
- Nếu có, xe trả khách ở điểm nào cụ thể; có trả dọc đường theo yêu cầu không?
- Giờ xe dự kiến tới điểm đó là khoảng mấy giờ; có hay trễ vào cuối tuần, mùa mưa không?
- Xe nhận chở hành lý cỡ nào; có tính thêm cho vali lớn, thùng đồ, xe đẩy trẻ em không?
- Có số điện thoại phụ xe hoặc tài xế để gọi trong lúc đi không?
- Chính sách đổi, huỷ vé khi phải hoãn chuyến vì thời tiết hay việc riêng.
Ghi lại câu trả lời và chuyển cho chủ villa, để họ biết bạn xuống ở đâu, lúc nào. Nếu nhà xe trả lời mơ hồ về điểm trả khách, chọn xuống ở Gia Nghĩa, nơi chắc chắn có xe dừng và dễ sắp xếp người đón hơn.
Chọn điểm xuống: dọc quốc lộ 28 hay ở Gia Nghĩa
Xuống dọc quốc lộ 28 gần xã Tà Đùng giúp chặng đón ngắn nhất. Nhưng điểm trả khách dọc đường thường chỉ là lề đường, có khi không có mái che, không quán xá. Nếu xe tới vào lúc sáng sớm hoặc tối muộn, bạn sẽ đứng chờ ở một chỗ ít người, có khi trong sương lạnh. Chỉ nên chọn cách này khi người đón đã xác nhận có mặt đúng giờ.
Xuống ở Gia Nghĩa thì chắc chắn hơn: đây là thành phố, có bến xe, quán ăn, chỗ ngồi chờ, có taxi và xe công nghệ trong phạm vi thành phố. Từ Gia Nghĩa, bạn có thể thuê xe đi tiếp theo quốc lộ 28 hoặc nhờ chủ villa sắp xếp xe đón. Chặng này dài hơn, nhưng an toàn và dễ xoay xở hơn khi lịch xe bị lệch.
Với xe đi đêm, xe thường tới vùng Tây Nguyên vào lúc trời còn tối hoặc mới rạng sáng. Nếu chọn xe đêm, hỏi trước chủ villa có thể đón sớm như vậy không, hoặc chọn xuống ở Gia Nghĩa, ăn sáng, nghỉ ngơi một chút rồi mới đi tiếp khi trời đã sáng. Nhận phòng villa thường vào buổi chiều, nên tới quá sớm cũng cần hỏi chủ nhà về chỗ gửi đồ, chỗ nghỉ tạm.
So sánh các cách đi không tự lái
Bảng định tính để chọn cách đi phù hợp với nhóm. Mức chi phí không nêu cụ thể vì thay đổi theo tuyến, mùa và số người:
| Cách đi | Ưu điểm | Cần lưu ý | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Xe khách rồi nhờ đón | Tiết kiệm, có chuyến đêm | Sắp xếp người đón kỹ; hành lý hạn chế | Cặp đôi, nhóm nhỏ đi gọn |
| Xe ghép, xe hợp đồng theo chuyến | Đón trả gần tận nơi | Chất lượng không đồng đều; chọn nơi có giấy phép | Nhóm vài người, ít hành lý |
| Thuê xe có tài xế trọn chuyến | Đi thẳng tới villa, linh hoạt | Chi phí cao hơn; lo chỗ nghỉ tài xế | Gia đình có trẻ nhỏ, nhóm đông |
| Bay tới sân bay gần rồi đi đường bộ | Rút ngắn chặng dài từ xa | Vẫn cần xe từ sân bay; đổi phương tiện nhiều lần | Khách ở miền Bắc, miền Trung |
Với gia đình có trẻ nhỏ và nhiều đồ, thuê xe có tài xế đi thẳng thường đáng hơn so với khoản tiết kiệm của xe khách. Với hai người đi gọn một ba lô, xe khách kết hợp người đón là cách hợp lý.
Sắp xếp người đón lên villa
Chủ villa quanh hồ thường đã quen đón khách đi xe khách, hoặc biết người trong vùng nhận chở. Liên hệ chủ villa vài ngày trước chuyến đi, nói rõ: bạn đi xe gì, xuống ở đâu, dự kiến mấy giờ, bao nhiêu người, bao nhiêu hành lý. Hỏi việc đón có tính phí không và cách liên lạc với người đón trong ngày.
Trên xe, theo dõi vị trí bằng điện thoại và báo người đón khi xe còn cách điểm xuống khoảng nửa giờ. Xe khách có thể sớm hoặc trễ hơn dự kiến khá nhiều, tuỳ đường và số lần dừng. Báo sớm giúp người đón không phải đứng chờ quá lâu, và bạn không phải đứng một mình bên quốc lộ.
Xuống xe ở lề quốc lộ, đứng hẳn vào trong lề, tránh xa mép đường; quốc lộ 28 có nhiều xe tải chạy nhanh. Kiểm đủ hành lý trước khi xe chạy đi: hỏi phụ xe mở khoang hành lý, đếm túi, xem có để quên gì trên ghế không. Nếu trời tối, bật đèn điện thoại để xe đi qua nhìn thấy bạn.
Bay tới sân bay gần rồi đi đường bộ
Tà Đùng không có sân bay riêng. Hai sân bay thường được nhắc tới khi đi vùng này là Liên Khương ở Đà Lạt và Buôn Ma Thuột ở Đắk Lắk. Từ Liên Khương, đường bộ đi quốc lộ 20 xuống Di Linh rồi quốc lộ 28; từ Buôn Ma Thuột, đường bộ đi quốc lộ 14 về Gia Nghĩa rồi quốc lộ 28. Cả hai đều là một chặng đường bộ đáng kể sau khi hạ cánh.
Chọn sân bay nào tuỳ chuyến bay từ nơi bạn ở, giờ bay và việc bạn muốn kết hợp: có ghé Đà Lạt thì bay Liên Khương, có ghé Buôn Ma Thuột thì bay sân bay Buôn Ma Thuột. Từ sân bay, cách đơn giản nhất là thuê xe có tài xế đã đặt trước, đón ngay tại sảnh và đi thẳng tới villa; đổi nhiều chặng xe khách với hành lý máy bay khá vất vả.
Nếu chuyến bay hạ cánh vào buổi chiều muộn, cân nhắc nghỉ một đêm ở Đà Lạt, Di Linh hoặc Buôn Ma Thuột rồi đi tiếp sáng hôm sau, thay vì vào đoạn quốc lộ 28 lúc trời tối. Người từ miền Bắc thường bay vào TP.HCM rồi đi đường bộ như khách địa phương; đó cũng là lựa chọn hợp lý khi giá vé và giờ bay thuận.
Đi xe khách cùng trẻ nhỏ và người lớn tuổi
Xe khách đường dài vẫn đi được với trẻ nhỏ và ông bà, nhưng cần chọn loại xe và giờ chạy hợp lý. Xe giường nằm cho người lớn tuổi duỗi chân, nằm nghỉ, nhưng lối đi hẹp và giường tầng trên khó leo; khi đặt vé, xin giường tầng dưới, gần cửa lên xuống cho ông bà và cho người bế trẻ. Xe ghế ngồi chạy ngày thì dễ cho trẻ nhìn cảnh, nhưng ngồi lâu mỏi hơn.
Chuyến xe khách dừng theo lịch của nhà xe, không theo nhu cầu của từng khách. Trẻ nhỏ cần đi vệ sinh, ăn, uống đúng giờ, nên mang đủ đồ ăn nhẹ, nước, tã, khăn ướt, quần áo thay cho cả chuyến cộng thêm vài giờ phòng xe trễ. Người hay say xe uống thuốc chống say theo hướng dẫn của dược sĩ trước giờ lên xe, chọn chỗ ngồi phía trước, tránh đọc hay xem điện thoại.
Chặng cuối từ điểm xuống lên villa với trẻ nhỏ và ông bà nên là xe đã sắp xếp chắc chắn, không phải đứng chờ lâu bên đường. Nếu xe khách tới vào giờ khó đón, chọn xuống ở Gia Nghĩa, để cả nhà nghỉ ở quán ăn sáng có chỗ ngồi rồi mới đi tiếp; với nhóm có người lớn tuổi, thêm một khoản cho xe đón từ Gia Nghĩa thường là đáng.
Mang hành lý gọn cho chuyến xe khách
Một túi chính, một túi nhỏ. Túi chính để khoang hành lý; túi nhỏ mang lên xe với giấy tờ, ví, điện thoại, sạc dự phòng, thuốc, áo khoác, nước uống.
Áo ấm trong tầm tay. Xe giường nằm thường bật điều hoà lạnh, xuống xe lúc sáng sớm trên cao nguyên còn lạnh hơn; áo khoác đừng để trong khoang hành lý.
Không mang đồ tươi sống đường dài. Thực phẩm cho bữa nướng nên mua ở Gia Nghĩa hoặc đặt qua villa; mang thịt cá tươi trên xe khách vừa khó bảo quản vừa có thể không được nhà xe nhận.
Đồ trẻ em gọn nhẹ. Xe đẩy gấp gọn, địu em bé, đồ ăn và tã đủ cho chặng dài cộng thêm vài giờ dự phòng nếu xe trễ.
Pin điện thoại đầy. Điện thoại là thứ duy nhất nối bạn với người đón; giữ pin, mang sạc dự phòng, tải bản đồ ngoại tuyến, và hạn chế xem phim trên xe để còn pin cho lúc xuống xe gọi người đón.
Câu hỏi thường gặp
Có xe khách đi thẳng tới Tà Đùng không?
Có tuyến xe khách chạy theo quốc lộ 28 qua địa phận xã Tà Đùng, nhưng xe thường trả khách dọc quốc lộ chứ không lên tới các villa trên đồi. Hỏi nhà xe điểm trả cụ thể và nhờ chủ villa sắp xếp người đón từ đó.
Đi xe đêm lên Tà Đùng có ổn không?
Ổn nếu đã sắp xếp chỗ chờ và người đón cho giờ tới sớm. Xe đêm thường tới vùng cao nguyên lúc trời còn tối hoặc mới sáng; xuống ở Gia Nghĩa, ăn sáng rồi đi tiếp khi trời sáng thường an toàn và thoải mái hơn đứng chờ bên quốc lộ.
Có xe công nghệ hay taxi ở Tà Đùng không?
Không nên trông vào điều đó. Xe công nghệ và taxi tập trung ở các thành phố như Gia Nghĩa; quanh hồ Tà Đùng, việc đi lại chủ yếu nhờ người địa phương, chủ villa hoặc xe hợp đồng đặt trước.
Đi xe khách có mang theo đồ nướng được không?
Mang đồ khô, gia vị thì được; thịt cá tươi đường dài khó bảo quản và nhà xe có thể không nhận. Mua thực phẩm ở Gia Nghĩa khi đi qua, nhờ người đón ghé chợ, hoặc đặt set BBQ qua villa là cách gọn hơn.
Có nên bay rồi đi đường bộ không?
Hợp với khách ở xa như miền Bắc, miền Trung, nhất là khi kết hợp thăm Đà Lạt hoặc Buôn Ma Thuột. Từ sân bay vẫn còn một chặng đường bộ dài, nên đặt trước xe có tài xế và tránh hạ cánh quá muộn trong ngày.
Người đón lên villa có tính phí không?
Tuỳ chỗ ở và quãng đường. Có nơi đón miễn phí trong phạm vi gần, có nơi tính theo chuyến, nhất là khi đón từ Gia Nghĩa. Hỏi rõ với chủ villa khi đặt phòng để không bất ngờ.
