Một ngày ở yên tại villa Tà Đùng có thể đi theo nhịp sau: dậy lúc rạng sáng ngắm mây trên hồ, ăn sáng chậm ở hiên, giữa buổi hái rau và dạo vườn, trưa nấu ăn rồi ngủ trưa, chiều đọc sách, chơi với trẻ trong sân, lên tháp ngắm hoàng hôn, tối nướng BBQ và ngắm sao. Không lái xe, không đặt lịch với ai, không có điểm nào bắt buộc phải tới.
Nhiều người lên Tà Đùng rồi mới nhận ra thứ mình cần nhất không phải là thêm một điểm tham quan, mà là một ngày không phải nhìn đồng hồ. Villa nguyên căn trên đồi, có sân vườn, có bếp, có tháp ngắm hồ, vốn được làm ra cho kiểu nghỉ này: đủ riêng tư để thoải mái, đủ tiện nghi để không phải ra ngoài.
Bài này đưa ra một lịch theo giờ làm khung cho ngày ở yên, dành cho chuyến 3 ngày 2 đêm hoặc dài hơn. Khung là để tham khảo; điều quan trọng là tinh thần chậm, không phải giữ đúng từng phút.
Lịch theo giờ của một ngày ở yên
Khung này giả định mùa khô, mặt trời mọc khoảng gần 6 giờ và lặn khoảng 17 giờ 30 – 18 giờ. Mùa mưa thì đảo phần buổi chiều vào trong nhà.
| Giờ | Việc | Ghi chú |
|---|---|---|
| 5 giờ 15 – 6 giờ 30 | Ngắm mây và bình minh từ hiên hoặc tháp | Áo ấm, chăn, bình trà pha từ tối |
| 6 giờ 30 – 7 giờ 30 | Ngủ thêm hoặc đi bộ chậm quanh vườn | Trẻ nhỏ thường dậy lúc này |
| 7 giờ 30 – 9 giờ | Bữa sáng dài ở hiên | Bữa đáng làm kỹ nhất trong ngày |
| 9 giờ – 11 giờ | Hái rau, chơi sân, đọc sách, nằm võng | Nắng còn dịu |
| 11 giờ – 12 giờ 30 | Nấu và ăn trưa | Món nhẹ, rau vừa hái |
| 12 giờ 30 – 15 giờ | Ngủ trưa, chơi trong nhà | Nắng gắt giữa trưa mùa khô |
| 15 giờ – 17 giờ | Trà chiều, chơi với trẻ, viết nhật ký, chụp ảnh | Ánh sáng đẹp dần |
| 17 giờ – 18 giờ | Lên tháp ngắm hoàng hôn | Mang áo khoác |
| 18 giờ – 21 giờ | Nhóm bếp, BBQ, ăn tối, lửa trại nhỏ | Dập hẳn lửa trước khi ngủ |
| 21 giờ – 22 giờ 30 | Tắt bớt đèn, ngắm sao, trò chuyện | Giữ yên cho hàng xóm |
Nhìn vào bảng sẽ thấy không có giờ nào ghi "di chuyển". Đó là điểm chính: một ngày ở yên là ngày không có khung giờ nào bị nuốt bởi xe cộ, chờ đợi, tìm chỗ đậu xe hay xếp hàng. Với người quen sống theo lịch họp, lịch đưa đón con, chính sự vắng mặt của những khung giờ đó mới là thứ làm cơ thể và đầu óc được nghỉ. Nếu có ai trong nhóm thấy bứt rứt vì “không làm gì”, cứ giao cho họ việc nấu một bữa hay dẫn trẻ đi hái rau; việc tay chân nhẹ thường giúp người ta thả lỏng nhanh hơn ngồi yên.
Buổi sáng: để căn nhà và mặt hồ dẫn nhịp
Buổi sáng ở yên bắt đầu bằng việc không đặt báo thức quá gắt. Người thích mây thì dậy khoảng 5 giờ 15, ra hiên quấn chăn chờ trời sáng; người khác cứ ngủ. Một villa có tháp ngắm hay hiên nhìn thẳng ra hồ cho phép mỗi người tự chọn giờ mà không làm phiền ai.
Bữa sáng là bữa nên làm kỹ nhất, vì không ai phải vội đi đâu. Cháo nóng, bánh mì nướng, trứng ốp, bắp luộc, trái cây, cà phê phin pha chậm. Ăn ở hiên khi nắng sớm vừa xuyên qua lớp sương, nhìn các đảo trên hồ hiện dần ra. Nếu đã đặt set ăn sáng với villa, phần này còn nhẹ hơn nữa.
Giữa buổi sáng là thời gian của vườn. Ở những villa cho khách hái rau, trái trong khuôn viên, đây là việc trẻ con rất thích: cầm rổ đi hái rau cải, ngắt vài quả cà chua, nhặt lá rơi. Người lớn có thể nằm võng đọc sách, hoặc chỉ ngồi im nghe gió qua đồi, một thứ âm thanh rất khác tiếng xe ở thành phố.
Buổi trưa: nấu chậm, ăn nhẹ, ngủ đủ
Bữa trưa nên đơn giản để không biến ngày nghỉ thành ngày đứng bếp: một nồi canh rau vừa hái, một món mặn mang từ nhà hoặc mua ở chợ, cơm nóng. Chia việc cho hai người nấu, những người khác dọn bàn, rửa chén. Bếp villa đủ đồ nấu như ở nhà, nên không cần mang nhiều dụng cụ.
Sau bữa trưa là giờ ngủ. Ở cao nguyên mùa khô, nắng trưa gắt mà không khí lại mát, rất dễ ngủ sâu trong phòng kéo rèm. Đây cũng là lúc trẻ nhỏ nạp lại năng lượng cho buổi chiều. Ai không ngủ thì chơi bài, xếp hình trong phòng khách, hoặc ngồi ở góc nhìn ra hồ viết vài dòng.
Mùa mưa, giữa và cuối buổi trưa thường là lúc mây giông bắt đầu kéo. Lúc đó, ở yên trong nhà nhìn màn mưa đi ngang qua mặt hồ, nghe mưa gõ mái, lại là một phần đáng nhớ của ngày ở yên chứ không phải điều đáng tiếc.
Buổi chiều: trà, sân cỏ và tháp ngắm
Từ khoảng 15 giờ, nắng dịu và ánh sáng trở nên ấm. Đây là lúc pha một ấm trà, ngồi ngoài sân hoặc hiên, để trẻ chạy nhảy trên cỏ. Các khu sân có cỏ, sỏi sạch là chỗ chơi an toàn hơn nhiều so với mép đồi hay lối xuống hồ; người lớn ngồi ở chỗ nhìn được trẻ.
Buổi chiều cũng là thời gian đẹp để chụp ảnh căn nhà, khu vườn, chân dung cả nhà với hồ phía sau. Ánh sáng xiên làm màu gỗ của villa và màu xanh của đảo đậm lên, ít bóng gắt như giữa trưa.
Khoảng một tiếng trước khi mặt trời lặn, cả nhóm lên tháp ngắm hồ hoặc ra mép sân. Mang theo áo khoác vì gió chiều trên đồi trở lạnh nhanh. Hoàng hôn trên hồ đổi màu từng phút: vàng, cam, tím rồi xanh thẫm. Ngồi tới khi những ánh đèn đầu tiên quanh hồ bật lên rồi mới xuống nhóm bếp.
Buổi tối: một bữa ăn dài và bầu trời không đèn
Bữa tối của ngày ở yên nên là bữa ăn dài nhất. Nhóm than từ lúc hoàng hôn, nướng từ từ, vừa ăn vừa trò chuyện. Không ai phải lo sáng mai lái xe sớm, nên bữa có thể kéo thong thả, miễn giữ âm lượng vừa phải sau khoảng 21 – 22 giờ.
Sau bữa ăn, một đống lửa trại nhỏ ở đúng chỗ villa đã chuẩn bị, có xô nước bên cạnh. Khi lửa tàn, hãy dập hẳn và tắt bớt đèn sân, ngả lưng trên ghế hay tấm thảm nhìn lên trời. Những đêm mùa khô, trời quang và ít ánh đèn quanh hồ, số sao nhìn thấy bằng mắt thường nhiều hơn hẳn ở thành phố.
Đi ngủ không quá muộn để sáng hôm sau còn sức cho ngày về hoặc cho một lượt săn mây nữa. Ngày ở yên chỉ trọn vẹn khi kết thúc bằng một giấc ngủ đủ.
Trước khi vào phòng, dành vài phút đi một vòng quanh sân: than trong bếp nướng đã nguội hẳn chưa, tro lửa trại đã tưới nước chưa, đồ ăn thừa đã cất vào trong chưa để không thu hút côn trùng hay chó mèo hoang. Đó cũng là lúc nhìn lại mặt hồ tối, nghe gió, và thấy một ngày không đi đâu hoá ra đã đầy đủ đến thế nào.
Chuẩn bị từ ngày đầu để ngày giữa thật sự yên
Ngày ở yên chỉ yên khi những việc phải ra ngoài đã được làm xong từ trước. Trưa ngày đầu, trên đường lên villa, hãy ghé khu trung tâm gần hồ mua đủ đồ cho bữa trưa và bữa tối ngày thứ hai: rau, thịt, trứng, trái cây, nước uống. Than và củi cho hai buổi tối hỏi villa từ lúc nhận phòng, để biết đã có sẵn bao nhiêu và có cần bổ sung không.
Nếu muốn đặt set ăn sáng hay set BBQ cho ngày ở yên, nói với người quản lý ngay tối hôm trước. Nếu có ai trong nhóm cần làm việc một chút, chọn khung giờ cố định, ví dụ một tiếng sau bữa sáng, rồi tắt máy. Ngày ở yên mà điện thoại công việc reo liên tục thì cũng không khác ở văn phòng là bao.
Cuối cùng, thống nhất trong nhóm từ tối hôm trước rằng ngày mai không ai lái xe đi đâu, trừ khi có việc cần. Câu nói ấy nghe đơn giản, nhưng nó giải phóng người cầm lái khỏi việc phải giữ tỉnh táo và cho cả nhóm cảm giác đây là ngày nghỉ thật.
Ngày ở yên cho từng kiểu nhóm
Với cặp đôi, ngày ở yên là ngày của những khoảng lặng: cà phê ở tháp ngắm buổi sáng, đọc sách trên võng, nấu chung một bữa trưa, chiều đi bộ chậm quanh vườn. Một villa yên tĩnh, ít góc chung với khách khác hợp với nhịp này hơn cả.
Với gia đình có trẻ nhỏ, ngày ở yên xoay quanh giấc ngủ và giờ ăn của bé. Sáng chơi sân, trưa ngủ dài, chiều hái rau, tối ăn sớm. Cha mẹ thay phiên trông con để mỗi người có một khoảng riêng, dù chỉ nửa giờ ngồi hiên một mình.
Với gia đình có ông bà, nên chọn chỗ ngồi có ghế tựa, có mái che, gần nhà vệ sinh; tránh để ông bà đi lại nhiều trên lối dốc, bậc đá trong vườn khi còn ướt sương. Với nhóm bạn, ngày ở yên có thể là một buổi chiều nấu ăn cùng nhau thật kỹ, một ván cờ dài, một buổi tối kể chuyện bên lửa. Mỗi kiểu nhóm có cách "không làm gì" riêng; điểm chung chỉ là không ai phải chạy theo lịch.
Để ngày ở yên không thành ngày buồn chán
Mang theo thứ để làm bằng tay. Sách giấy, sổ vẽ, bộ cờ, đàn ghi ta, bộ xếp hình. Điện thoại không bị cấm, nhưng một ngày ở yên mà chỉ cầm điện thoại thì cũng giống ở nhà.
Cho trẻ một "nhiệm vụ". Hái đủ rổ rau cho bữa trưa, tìm mười chiếc lá khác nhau, vẽ lại căn nhà, đếm đảo trên hồ. Trẻ có việc thì vui, người lớn có thời gian nghỉ.
Chia việc nhà nhẹ nhàng. Mỗi bữa hai người nấu, hai người dọn. Không ai đứng bếp cả ngày, không ai bị để lại rửa chén một mình.
Đặt trước những thứ tốn công. Set ăn sáng hay set BBQ đặt qua villa giúp ngày ở yên thật sự "yên", không phải lo chợ búa.
Không cố lấp kín lịch. Có những khoảng trống trong bảng giờ là cố ý. Ngồi im nhìn hồ một giờ không phải là phí thời gian; đó chính là lý do lên đây.
Câu hỏi thường gặp
Ở villa cả ngày không đi đâu có phí chuyến đi không?
Không, nếu mục đích của chuyến là nghỉ ngơi. Villa trên đồi có hồ, có vườn, có tháp ngắm, nên ở yên vẫn có nhiều việc nhẹ nhàng để làm. Nhiều nhóm thấy ngày ở yên là ngày họ nhớ nhất của chuyến đi.
Ngày ở yên hợp với chuyến đi mấy ngày?
Hợp nhất với chuyến 3 ngày 2 đêm trở lên, khi ngày đầu và ngày cuối đã dành cho đường đi. Với 2 ngày 1 đêm, thời gian ở villa vốn đã ngắn, gần như cả chuyến đã là ở yên.
Trẻ nhỏ có thấy chán khi ở yên cả ngày không?
Trẻ thường không chán nếu có sân cỏ để chạy, rau để hái, đồ chơi mang theo và vài nhiệm vụ nhỏ. Điều làm trẻ chán là bị bắt ngồi im; hãy cho trẻ vận động ở sân trong tầm mắt người lớn.
Có cần đặt set ăn qua villa cho ngày ở yên không?
Không bắt buộc, nhưng giúp ngày nghỉ nhẹ hơn. Nếu tự nấu, hãy mua đủ đồ từ ngày đầu để không phải ra chợ giữa ngày. Báo villa trước nếu muốn đặt set ăn sáng hay BBQ.
Ngày ở yên mà gặp mưa thì làm gì?
Chuyển các việc ngoài trời vào trong nhà: chơi bài, đọc sách, nấu một nồi lẩu, ngắm mưa từ hiên. Mưa giông chiều thường tạnh trước hoàng hôn, vẫn có thể lên tháp ngắm hồ sau mưa nếu không còn sấm sét.
