Lịch trình cuối tuần ở villa Tà Đùng nên đổi theo mùa chứ không giữ nguyên quanh năm. Mùa khô, khoảng từ tháng 11 tới tháng 3, trời trong, trưa nắng gắt, tối lạnh và gió: chơi ngoài trời vào sáng sớm và chiều muộn, nghỉ trong nhà buổi trưa, mặc ấm khi ngồi lửa trại. Mùa mưa, khoảng từ tháng 5 tới tháng 10, sáng thường dễ chịu còn chiều hay có giông: dồn hoạt động ngoài trời và trên hồ vào buổi sáng, chiều ở trong nhà, nướng dưới mái hiên.
Lý do nằm ở nhịp thời tiết trong ngày của cao nguyên. Mùa khô, bầu trời quang khiến ban ngày nắng chiếu thẳng còn ban đêm mất nhiệt nhanh. Mùa mưa, mặt đất nóng lên suốt buổi sáng, hơi ẩm bốc lên thành mây đối lưu, tới đầu hoặc giữa buổi chiều thì đổ thành giông. Hai nhịp này khác nhau đủ để một lịch trình đẹp mùa này trở nên bất tiện ở mùa kia.
Các mốc tháng trong bài là khoảng thường gặp; mỗi năm mùa mưa có thể tới sớm hay dứt muộn vài tuần. Trước mỗi chuyến, vẫn xem dự báo của cơ quan khí tượng cho khu vực Lâm Đồng và Tây Nguyên.
Một ngày ở villa, hai mùa, hai khung giờ
Bảng so một ngày trọn ở villa trong hai mùa. Giờ mặt trời mọc và lặn lệch nhau khoảng nửa giờ hoặc hơn giữa các tháng, nên các mốc dưới đây là gần đúng.
| Khung giờ | Mùa khô (khoảng tháng 11 – 3) | Mùa mưa (khoảng tháng 5 – 10) |
|---|---|---|
| Rạng sáng | Săn mây; trời lạnh, cần áo ấm, mũ len | Săn mây; ẩm, sương dày những hôm đêm trước tạnh mưa |
| Sáng | Dạo vườn, trẻ chơi sân tới khoảng 9 – 10 giờ | Thời gian đẹp nhất ngày cho thuyền, SUP, thăm vườn |
| Trưa | Nắng gắt: nghỉ trong nhà, ngủ trưa | Ăn trưa sớm, chuẩn bị vào nhà trước khi mây kéo |
| Đầu – giữa chiều | Vẫn nắng; ra ngoài từ khoảng 15 giờ | Hay có giông: chơi trong nhà, ngắm mưa từ hiên |
| Hoàng hôn | Trời trong, hoàng hôn rõ; lên tháp | Có thể ngắm nếu mưa đã tạnh; nhiều hôm có cầu vồng |
| Tối | BBQ, lửa trại; lạnh sâu sau 21 giờ | Nướng dưới mái hiên hoặc nấu lẩu trong bếp |
Đọc theo chiều dọc, mùa khô là một ngày có hai "cửa sổ" ngoài trời ở hai đầu, còn mùa mưa là một ngày nặng về buổi sáng. Hai tháng chuyển mùa, tháng 4 và tháng 11, thường mang đặc điểm của cả hai, có ngày khô ráo, có ngày giông chiều.
Mùa khô: hai đầu ngày ở ngoài, giữa ngày ở trong
Mùa khô là mùa đẹp nhất để nghỉ villa trên đồi với đa số người. Đường lên khô ráo, trời trong nhìn rõ từng đảo trên hồ, tối đủ lạnh để quây quần bên lửa. Điểm cần tính là cái nắng giữa ngày: trên cao, không khí khô, ánh nắng gắt hơn cảm giác, da dễ cháy nắng dù không thấy nóng. Lịch nên để khung 11 – 15 giờ cho việc ở trong nhà, nấu ăn, ngủ trưa, đọc sách.
Buổi sáng mùa khô có thể kéo dài các hoạt động ngoài trời tới khoảng 9 – 10 giờ: trẻ chạy sân, người lớn dạo vườn, chụp ảnh căn nhà dưới nắng xiên. Buổi chiều bắt đầu lại từ khoảng 15 giờ, lên tháp ngắm hồ trước hoàng hôn. Mùa này hoàng hôn thường rõ và lâu vì ít mây, ánh vàng phủ lên mặt nước và các sườn đồi.
Buổi tối là thời gian đáng giá nhất nhưng cũng cần chuẩn bị nhất. Nhiệt độ ban đêm ở vùng cao nguyên mùa khô có thể xuống thấp hơn hẳn ban ngày; ngồi ngoài sân sau 21 giờ mà chỉ mặc áo mỏng sẽ lạnh thật sự. Lửa trại và bếp nướng phải đặt đúng chỗ đã chuẩn bị, xa cỏ khô, có nước dập bên cạnh, vì đây cũng là mùa nguy cơ cháy cao nhất trong năm.
Mùa mưa: dồn việc ra ngoài vào buổi sáng
Mùa mưa ở Tây Nguyên thường không phải mưa suốt ngày. Nhịp quen thuộc là sáng nắng hoặc mát, trưa oi dần, rồi từ đầu hoặc giữa buổi chiều mây kéo lên, đổ mưa rào kèm sấm sét một hai giờ rồi tạnh. Có những đợt mưa dầm vài ngày liền khi có áp thấp hay bão ở xa, nhưng phần lớn ngày mưa vẫn theo nhịp chiều.
Vì vậy, lịch mùa mưa nên coi buổi sáng là "giờ vàng". Sau khi săn mây và ăn sáng, khoảng 8 – 11 giờ là lúc hợp nhất để đi thuyền, chèo SUP hay thăm vườn. Ăn trưa sớm hơn bình thường, khoảng 11 giờ 30, rồi về villa trước khi mây đen kéo tới. Buổi chiều là thời gian trong nhà: ngủ trưa, chơi bài, đọc sách, hoặc chỉ ngồi ở hiên nhìn màn mưa đi ngang mặt hồ, một cảnh mà mùa khô không có.
Một điểm hay bị quên trong mùa mưa là giờ về. Nếu ngày trả phòng trời mưa từ sáng, hãy khởi hành ngay sau 11 giờ để chạy qua đoạn đèo trước cơn giông chiều, ăn trưa ở thị trấn dưới chân đèo thay vì ở trên hồ. Lùi giờ đi để ăn trưa thong thả trên đồi trong một ngày mưa là cách dễ khiến cả nhóm phải chạy đèo dưới mưa to.
Bữa nướng tối mùa mưa nên đặt dưới mái hiên hoặc chỗ có che, chuẩn bị than khô cất trong nhà từ chiều. Nếu mưa kéo dài, đổi sang nồi lẩu hoặc các món nấu trong bếp villa. Mùa mưa cũng là mùa sương mây buổi sáng thường dày nhất sau những đêm vừa tạnh mưa, nên lượt săn mây sáng hôm sau rất đáng dậy sớm.
Hai tháng giao mùa: tháng 4 và tháng 11
Tháng 4 – đầu tháng 5. Cuối mùa khô, trời nóng dần, buổi trưa có thể oi. Những cơn giông đầu mùa bắt đầu xuất hiện vào chiều, đến nhanh, gió giật mạnh. Lịch nên giống mùa khô ở buổi sáng nhưng giống mùa mưa ở buổi chiều: chơi ngoài từ sáng sớm, chiều theo dõi trời, sẵn sàng vào nhà.
Tháng 11. Giao mùa ngược lại, mưa thưa dần, đầu tháng còn vài trận cuối mùa. Cây cối xanh nhất năm, mặt hồ thường cao sau mùa mưa, sương sớm dày. Nhiều người coi đây là thời gian đẹp nhất để săn mây; lịch nên ưu tiên hai buổi sáng.
Đường đi trong tháng giao mùa. Sau mưa lớn, những đoạn taluy dọc đường đèo có thể sạt nhỏ, mặt đường đất vào các đồi còn lún. Đi ban ngày, giữ tốc độ vừa phải, chừa thời gian dư.
Đồ mang theo. Mang cả áo mưa gọn lẫn áo ấm, kem chống nắng lẫn dép đi mưa. Tháng giao mùa là lúc dễ gặp cả ba kiểu thời tiết trong một chuyến.
Hoạt động nào hợp mùa nào
Không phải hoạt động nào cũng làm được quanh năm như nhau. Một bảng nhớ nhanh cho kỳ nghỉ lấy villa làm gốc:
- Săn mây: quanh năm có thể gặp; hay thấy vào cuối mùa mưa, đầu mùa khô và những sáng sau đêm mưa tạnh.
- Ngắm sao: tốt nhất mùa khô, trời trong và ít mây; mùa mưa chỉ có những đêm quang sau cơn mưa chiều.
- Hoàng hôn trên tháp: rõ nhất mùa khô; mùa mưa thất thường, đổi lại có những hôm mây đỏ rực sau giông.
- Lửa trại: hợp nhất mùa khô vì tối lạnh, nhưng phải thận trọng nhất vì cỏ lá khô; mùa mưa thường làm dưới mái hiên, nhỏ và ngắn.
- Thuyền, SUP: mùa khô làm được cả sáng lẫn chiều muộn; mùa mưa chỉ nên đi buổi sáng, quay vào ngay khi thấy mây giông.
- Thăm vườn: quanh năm, mỗi mùa một loại trái; mùa mưa lối đi trong vườn trơn, mang giày đế bám.
- Trẻ chơi sân: mùa khô cả buổi sáng; mùa mưa sáng sớm cỏ còn ướt, chờ nắng lên một chút.
Những gì liên quan tới nước và độ cao, như thuyền, SUP hay tháp ngắm, luôn phải nhường cho thời tiết. Thấy mây đen, nghe sấm xa thì rời mặt hồ và xuống khỏi tháp, không chờ mưa tới mới đi.
Chọn mùa theo kiểu nhóm
Gia đình có trẻ nhỏ và ông bà thường hợp với mùa khô, nhất là khoảng tháng 12 tới tháng 3: đường khô, ngày ổn định, ít bất ngờ. Chỉ cần lo giữ ấm buổi tối và chống nắng buổi trưa. Nhóm bạn trẻ muốn đốt lửa trại, ngắm sao cũng thích mùa này.
Cặp đôi hay người thích yên tĩnh có thể chọn mùa mưa, nhất là các tuần giữa mùa ngoài dịp nghỉ hè: vắng khách, cây cối xanh, buổi chiều ngồi hiên nghe mưa là trải nghiệm khó có ở thành phố. Đổi lại phải chấp nhận vài buổi chiều ở trong nhà và để ý đường đi sau mưa lớn.
Người lần đầu đi Tà Đùng thường được khuyên chọn khoảng tháng 11 tới tháng 1: vừa có sương mây sau mùa mưa, vừa có trời trong của đầu mùa khô. Chỉ lưu ý cuối tháng 12 và dịp Tết đông khách, cần giữ chỗ sớm.
Nhóm đi chủ yếu để chèo SUP, đi thuyền, câu cá thì nên nhớ mặt hồ thay đổi theo mùa. Cuối mùa mưa, nước hồ chứa thường lên cao, các đảo trông nhỏ lại, mặt nước rộng; cuối mùa khô, mực nước có thể rút, lộ ra những dải đất đỏ quanh đảo, cảnh khác hẳn ảnh chụp mùa mưa. Không mùa nào xấu, chỉ là khác; ai mong một khung cảnh cụ thể đã thấy trên mạng thì nên hỏi villa ảnh đó chụp vào tháng nào.
Một lịch không mùa nào hỏng hẳn
Có một khung lịch đứng được ở cả hai mùa nếu không muốn nghĩ nhiều: săn mây lúc rạng sáng, hoạt động ngoài trời chính trong khoảng 7 – 10 giờ, trưa vào nhà, chiều tuỳ trời, tối quây quần ăn uống dưới mái che. Mùa khô thì nới chiều ra ngoài, mùa mưa thì giữ chiều trong nhà; phần còn lại giữ nguyên.
Điều quan trọng hơn khung giờ là tinh thần linh hoạt. Kỳ nghỉ ở villa khác chuyến tour ở chỗ không có điểm nào bắt buộc phải tới. Một buổi chiều mưa ngồi hiên uống trà nhìn hồ không phải là lịch trình bị hỏng; đó là một phiên bản khác của cùng chuyến đi.
Cuối cùng, mùa nào cũng nên báo trước cho villa về kế hoạch của nhóm, ví dụ muốn nướng lúc mấy giờ, muốn đi thuyền buổi nào. Người ở tại chỗ đọc trời quen hơn khách, thường gợi ý được giờ hợp lý nhất cho từng ngày cụ thể, kể cả những hôm dự báo trên điện thoại báo mưa mà thực tế trời trên hồ vẫn quang.
Câu hỏi thường gặp
Tà Đùng mùa nào đẹp nhất để nghỉ villa?
Với đa số gia đình, khoảng từ tháng 11 tới tháng 3 là dễ chịu nhất: đường khô, trời trong, sáng có sương mây, tối lạnh hợp lửa trại. Mùa mưa vẫn đi được và vắng hơn, chỉ cần dồn hoạt động ngoài trời vào buổi sáng.
Mùa mưa ở Tà Đùng có mưa cả ngày không?
Phần lớn ngày mưa theo nhịp giông chiều: sáng tạnh, chiều mưa rào một hai giờ rồi tạnh. Thỉnh thoảng có đợt mưa dầm nhiều ngày do ảnh hưởng của áp thấp hay bão; khi thấy dự báo như vậy, nên cân nhắc dời chuyến.
Tối mùa khô ở Tà Đùng lạnh cỡ nào, cần mặc gì?
Đủ lạnh để cần áo khoác dày, mũ len và tất khi ngồi ngoài sau khoảng 21 giờ, nhất là các tháng 12 tới 2. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi nên mặc nhiều lớp và có chăn mỏng khi ngồi hiên.
Đi thuyền trên hồ Tà Đùng vào mùa mưa có an toàn không?
An toàn hơn nếu đi buổi sáng, mặc áo phao suốt chuyến và đi cùng người lái thuyền quen hồ. Không đi khi trời đã kéo mây giông hay nghe sấm, vì gió trên mặt hồ rộng nổi lên rất nhanh.
Tháng giao mùa có nên đi không?
Nên, nếu chấp nhận thời tiết thất thường. Tháng 11 thường đẹp cho săn mây và cây cối xanh; tháng 4 nóng hơn, có giông chiều. Mang đồ cho cả nắng, mưa và lạnh, và luôn đi đường đèo vào ban ngày.
Có cần đổi giờ BBQ theo mùa không?
Có. Mùa khô có thể nướng ngoài sân từ lúc hoàng hôn, nhưng phải giữ lửa nhỏ vì cỏ khô. Mùa mưa nên chuẩn bị than khô từ chiều và nướng dưới mái hiên, sẵn phương án nấu lẩu trong bếp nếu mưa không tạnh.
